De Boswachter en het Natuurschilderij: Wanneer de Natuur Terugpraat

Vaak heb ik van tevoren al een beetje een beeld van wat een bepaalde oefening buiten zal opleveren. Echter laat ik mij ook met regelmaat verrassen door dingen die gewoon gebéuren in de natuur, die je onmogelijk kunt regisseren. En soms zet de natuur mij stil, en leer ik meer dan ik in tien studieboeken had kunnen lezen.

Laatst was ik op pad met een cliënt die in het dagelijks leven boswachter is. Zijn werk vormde momenteel een bron van onzekerheid en mentale ballast. Ik vroeg hem een natuurschilderij te maken op een eigen gekozen kader - omgevallen boom - om die interne zoektocht visueel te maken. Waar we het bij symbolen vaak snel met elkaar eens zijn—een veertje voor lichtheid, een steen voor zwaarte—opende hij die middag een wereld die ik nog niet kende.

Meer dan alleen symboliek

Zijn schilderij was niet zomaar een statisch plaatje; ik kreeg een masterclass uit de wereld van de boswachter! Ik zag zijn proces zich voor mijn ogen ontvouwen.

Het natuurschilderij van het heden

• Hij begon met het blad van een esdoorn, een boom waarvan ik van hem leerde dat het de bodem belast en de groei van de grote oude eiken om ons heen belemmert. Symbool voor een energieslurper in zijn huidige leven.

• Hij legde een ingerolde varen neer en leerde me dat dit enorm voedzaam is wanneer je op het bos aangewezen bent voor je voedingsstoffen (mental note taken!). Een symbool voor verborgen overlevingskracht en voeding.

• Daar was ook die veer - een behoefte aan lichtheid die zich liet belemmeren.

• Hij vond een punaise in een bast van een boom - symbool voor een sluimerende, prikkende pijn van jaren geleden.

• Hij koos voor de bast van een kersenboom als tegenhanger van het esdoornblad, omdat hij wist dat die bast de bodem meer voedt in plaats van hem uitput. Een prachtige les in: wat geef ik werkelijk terug aan mijn omgeving en wat heb ik er van nodig?

• En daar aan het eind lag een kiemend eikeltje. Klein, kwetsbaar, maar met de onstuitbare potentie van een reus. Op dit moment op het kale hout, zonder voedingsbodem - zoals hij zijn leven op dit moment zag.

Deze sessie maakte me zo bewust van ons eigen referentiekader. Deze man floreerde in het delen van zijn kennis en voelde zich daarin krachtig en gesterkt. Deze oefening zette hem terug in positie. Als expert, iemand met passie voor de natuur en met méga veel kennis!

Dat maakte dit natuurschilderij zóveel meer dan alléén een creatieve vorm van onderzoeken wat er in iemands binnenwereld speelt. Hij maakte mij op een ander niveau onderdeel van zijn belevingswereld en ik zag hem opbloeien. Hij voelde zichzelf opbloeien.

Ik zag zo'n andere kant van hem. Meer vertraagd, meer bewust en niet bang voor de diepere laag ónder de overtuigingen.

En hij ging verder, zijn zintuigen stonden helemaal aan! Hij wees me op de details die ik normaal gesproken nooit had waargenomen. Wie mij kent weet dat ik uit elkaar spat van enthousiasme als ik dit eerder had ontdekt! Hij wees me op een vossenhol verscholen onder een boomstam. Die ene platgedrukte plek in het gras waar een ree had liggen rusten. Hij maakte mij bewuster van mijn omgeving.

Het vossenhol

We sloten de sessie af door letterlijk en figuurlijk voedingsbodem toe te voegen aan zijn kiemende eikeltje. Hij breidde zijn kunstwerk uit met zachte, voedende symbolen voor zelfcompassie, vertragen en stilstaan.

Zijn kunstwerk liet hij achter in het bos. Alle symbolen op de bosgrond, als voeding voor andere planten en dieren. Zijn oude pijn, de punaise, kon hij daar bewust in de omgevallen boomstam achterlaten. Zo gaf hij het bewust een plekje. Het mocht plaats innemen, hoefde niet krampachtig weg. De voeding kwam erbij.

Het natuurschilderij, inclusief de route naar herstel

Mijn les van die dag? Ik voelde me even heel klein, maar vooral waanzinnig geïnspireerd. We proberen vaak de natuur te 'gebruiken' voor onze therapie, maar we vergeten soms dat we er onderdeel van zijn. En dat er altijd ruimte is om hier nog bewuster van te zijn.

De vertaalslag die ik voor mezelf, en voor jou (als cliënt of collega) meenam, is deze:

Je hoeft geen boswachter te zijn om met diezelfde precisie naar jezelf te kijken. 

Vaak kijken we naar onze mentale staat als een groot, onoverzichtelijk woud. Maar wat als we inzoomen?

• Welke 'voedzame varen' houd jij nog opgerold binnenin je?

• Welke overtuiging is als de esdoorn (mooi van buiten), maar put jouw bodem eigenlijk uit?

• En waar mag dat kleine, kiemende eikeltje eindelijk de ruimte krijgen om te wortelen?

Durf te verwonderen

Of je nu zorgverlener bent of zelf aan de slag gaat met je welzijn: trek die wandelschoenen aan, maar laat de 'therapeutische regeltjes' af en toe even bij de parkeerplaats staan. Kijk niet alleen naar de boom, maar naar wat de boom vertelt over groei, rust en de seizoenen. Misschien zoek je eens op wat de eigenschappen en kenmerken zijn van die boom en hoe je dat verder kan inspireren.

Mijn nieuwsgierigheid is in elk geval aangewakkerd en gaat through the roof!

Als je de natuur écht de ruimte geeft, tekent ze de antwoorden voor je uit op de bosbodem.